Histrionik Kişilik Bozukluğu

  • Temel Özellikler:

    Başlıca özelliği, hemen her alanda aşırı duygusallık ve ilgilenilme arayışı içinde olmadır. Bu örüntü genç erişkinlik döneminde başlar ve değişik koşullar altında ortaya çıkar.

    Histrionik Kişilik bozukluğu olan kişiler ilgi odağı olmadıkları durumlarda rahatsız olurlar ya da değerlerinin anlaşılmadığını düşünürler. Çoğu zaman çok canlı ve rol yapar bir tarzda ilgiyi üzerlerine çekme eğilimi gösterirler ve yeni tanıdıklarını hararetli bir biçimde karşılayarak, bu kişilere belirgin bir açıklık göstererek ya da bu kişilere kur yaparak başlangıçta cezbederler.

    Bu kişiler sürekli olarak ilgi odağı olmak istedikleri için bu nitelikleri süreklilik göstermez. “Parti Yaşamı Rolünü” sürdürmek zorundaymış gibidirler. İlgi odağı olmazlarsa başkalarının ilgisini üzerlerine çekmek için çarpıcı bir şeyler yapabilirler. Bu gereksinmeleri klinisyenlere karşı olan davranışlarında da çoğu zaman açıkça görülür.

    Böyle bir bozukluğu olan kişilerin görünümleri ve davranışları çoğu zaman uygunsuz bir biçimde cinsel yönden ayartıcı ya da baştan çıkartıcıdır. Bu davranışları sadece cinsel ya da duygusal açıdan ilgileri olan kişilere karşı değil, içinde bulundukları toplumsal çevre için uygun olmayan bir biçimde, çok çeşitli toplumsal, mesleki ve profesyonel ilişkilerinde de ortaya çıkar.

    Duygusal dışavurumları yüzeysel ve hızlı değişir. Böyle bir bozukluğu olan kişiler ilgiyi üzerlerine çekmek için sürekli olarak fiziki görünümlerini kullanırlar. Görünümleriyle başkalarını etkilemek üzerinde aşırı dururlar ve giyim kuşamları için çok fazla zaman, enerji ve para harcarlar.

    Yine görünümleriyle ilgili olarak iltifat edilmesini beklerler ve göründükleriyle ilgili olarak eleştirel bir yaklaşımda bulunulduğunda ya da kendilerini beğenmedikleri bir fotoğrafı gördüklerinde kolaylıkla ve aşırı derecede sinirlenirler

    Bu kişilerin aşırı bir düzeyde başkalarını etkilemeye yönelik  ayrıntıdan yoksun bir konuşma biçimleri vardır. Sağlam düşünceler çarpıcı bir biçimde sezgisellik boyutunda dile getirilir, altta yatan nedenleri genellikle belirsizlikler taşır ve destekleyici gerçeklerden ve ayrıntılardan yoksundur.

    Söz gelimi histrionik kişilik bozukluğu olan bir kişi belirli bir kişinin çok hoş biri olduğundan söz edebilir ancak bu kişinin iyi bir niteliği olduğuna ilişkin, bu görüşünü destekleyecek herhangi özgül bir örnek vermezler.

    Böyle bir bozukluğu olan kişiler gösteriş yaparlar, yapmacık davranışlar ve duygularını aşırı bir abartma ile gösterirler. Duygularını aşırı bir biçimde, ortalıkta, herkesin önünde sergileyerek arkadaşlarını ve tanıdıklarını mahcup ederler. Ancak duyguları çoğu zaman hızlı bir biçimde gelip geçiyor gibi görünür, dolayısıyla başkaları da onları bu duyguları gerçekten yaşamıyor olmakla suçlayabilir.

    Histrionik kişilik bozukluğu olan kişiler ileri derecede telkine yatkındırlar. Duyguları ve düşünceleri başkalarından ve o sıradaki heveslerinden kolaylıkla etkilenir. Özellikle sorunlarını büyülü bir biçimde çözüleceklerine inandıkları otorite figürlerine olmak üzere, başkalarına aşırı derecede güvenirler.

    Boyun eğme eğilimi gösterirler ve başkalarına kolaylıkla inanırlar. Böyle bir bozukluğu olan kişiler, ilişkilerinin olduklarından daha yakın olduklarını düşünürler, hemen bütün tanıdıklarını “canım, sevgili arkadaşım” olarak tanımlarlar ya da sadece bir ya da iki kez , o da iş ilişkisi çevresinde karşılaştıkları doktorlarından ilk isimleriyle söz ederler. Romantik düşlemlere kaydıkları sık görülür.

    Histrionik kişilik Bozukluğu Ölçütler

    Aşağıdakilerden beşinin ya da daha fazlasının olmasıyla belirli, genç erişkinlik döneminde başlayan ve değişik koşullar altında ortaya çıkan, aşırı duygusallık ve ilgilenilme arayışı gösteren sürekli bir örüntü:

    1. İlgi odağı olmadığı durumlarda rahatsız olur.
    2. Başkalarıyla olan etkileşimi çoğu zaman uygunsuz bir biçimde cinsel yönden ayartıcı ya da baştan çıkartıcı davranışlarla belirlidir.
    3. Hızlı değişen ve yüzeysel kalan duygular sergiler.
    4. İlgiyi üzerine çekmek için fizik görünümünü kullanır.
    5. Aşırı bir düzeyde başkalarını etkilemeye yönelik ve ayrıntıdan yoksun bir konuşma biçimi vardır.
    6. Gösteriş yapar, yapmacık davranır ve duygularını aşırı bir abartmayla gösterir.
    7. Telkine yatkındır, yani başkalarından ya da olaylardan kolay etkilenir.
    8. İlişkilerin olduğundan daha yakın olması gerektiğini düşünür.
TOP